Gerakan Pattimura
Deze column is het vervolg op mijn vorige, waarin ik het licht liet schijnen op het Nationaal Moluks Monument Ula Kora.
Het begint zo.
In 1975 vestigde ik mij als autonoom beeldend kunstenaar. Had tijdens mijn studie besloten om mijn ervaringen in en met de wereld te transformeren naar kunstwerken. Inhoud en vorm van de kunstwerken komen daaruit voort.
Las in een krant over de Molukse jongerenorganisatie Gerakan Pattimura. Maakte contact met de initiatiefnemer en leider Elias Rinsampessy. Stelde hem voor mij te betrekken bij de vormgeving van informatie die op papier gedrukt zou gaan worden. Hij stemde daarmee in en gaf me opdrachten die ik naar eigen opvatting en inzicht uitwerkte.
Elias Rinsampessy woonde in zijn jeugd vijftien jaar in het kamp Schattenberg, voorheen het Duitse concentratiekamp Westerbork. Studeerde Culturele- en Sociale Antropologie aan de Katholieke Universiteit, de huidige Radboud Universiteit, in Nijmegen. Hij is de eerste doctor in de Sociale Wetenschappen van de tweede generatie Molukkers in Nederland.
Gerakan Pattimura
De Gerakan (beweging) is genoemd naar de Molukse Christelijke protestante verzetstrijder Pattimura (1783/1817) Die aanvoerder was van het verzet tegen de Nederlandse koloniale overheersing van Indonesië. Hij stierf in 1817 door ophanging als straf voor zijn verzet.
De Gerakan Pattimura was de Molukse geweldloze strijdbare beweging. Die zich inzette voor de emancipatie, inclusie en een kritische dialoog binnen de Nederlandse multiculturele samenleving.
De hand geeft, de hand neemt
In mijn grafische werk voor de Gerakan Pattimura van destijds werd ik geïnspireerd door acties van de organisatie, in gesprekken en teksten. Maakte in de onderzoeksfase tekeningen, foto’s en collages. Een herkenbaar motief was de afbeelding van handen. Met in mijn achterhoofd de zin: ‘De hand geeft, de hand neemt’. Een voorbeeld daarvan is mijn omslag en een deel van het binnenwerk van het boek: ‘Emancipatie van Molukkers in het onderwijs en welzijnswerk’ uitgegeven in 1984 (zie foto’s).
Aantekeningen over de context van het voorgaande
De Gerakan Pattimura maakte geen deel uit van de RMS Republik Maluku Selatan (RMS)– Republiek der Zuid-Molukken. In 1950 uitgeroepen onafhankelijke republiek in Indonesië, waarvan de regering zich tegenwoordig in ballingschap in Nederland bevindt.
De Gerakan Pattimura heeft zich verder ontwikkeld. De Stichting Muhabbat is aanvankelijk een instelling voor het landelijk Molukse diaconaal-maatschappelijk werk en bood hulp aan Molukse jeugdigen en jongeren en Molukse gezinnen. Op dit moment is het de landelijke Molukse instelling voor zorg en welzijn en mondiale vorming. Voor meer info: www.muhabbat.nl
Mijn huidige kunstenaarschap draagt de sporen van mijn contact en werk met de Gerakan Pattimura in zich.
Nostalgie is niet meer wat het was (titel van boek van Simone Signoret, 1975)
