{"id":3102,"date":"2025-09-25T15:41:37","date_gmt":"2025-09-25T13:41:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/?p=3102"},"modified":"2025-09-25T15:41:38","modified_gmt":"2025-09-25T13:41:38","slug":"zandwinkel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/2025\/09\/25\/zandwinkel\/","title":{"rendered":"Zandwinkel"},"content":{"rendered":"\n<p>Vlakbij het dorp waar ik ben opgegroeid ligt een buurtschap\nwaar het geloof in Onze Lieve Heer zo sterk is dat alle meisjes die er wonen op\nelkaar lijken. Niet dat ze daardoor per se lelijk zijn, verre van dat zelfs,\nmaar in hun grijze rokjes en dito bloesjes zijn ze maar moeilijk uit elkaar te\nhouden. Bovendien zijn ze stuk voor stuk nogal bleek uitgevallen waardoor je de\nindruk krijgt dat ze allen een ernstige aandoening onder de leden hebben. Ze kijken\nje in het voorbijgaan ook niet aan maar houden hun blik strak op de horizon\ngericht alsof Hij daar ieder ogenblik kan opdoemen en ze niet achteraf het\nverwijt willen krijgen dat ze Zijn terugkeer op aarde te laat hebben opgemerkt.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Hoe ik als ongelovige in die gemeenschap verzeild ben\ngeraakt kan ik mij na al die jaren niet precies meer herinneren. Feit is echter\ndat ik mij op zeker moment in het atelier van een boekbinder bevond dat in een smal\nachterafstraatje in die buurtschap stond. Dat atelier was grotendeels gevuld\nmet lange tafels waarop rollen papier en vellen karton lagen. De schappen langs\nde muur bogen vervaarlijk door onder de vele opgetaste boeken en de\ndoordringende geur van lijm en olie deed me die eerste keer bijna kokhalzen.<\/p>\n\n\n\n<p>Mijn baantje \u2013 van zeer tijdelijke aard overigens want ik\nmoest twee weken later alweer naar school \u2013 bestond uit het rondbrengen van\ndoor de man ingepakte stapels boeken. Er ging daardoor als jongen in de\ntienerleeftijd een wereld voor me open want ik kwam al fietsend met de boeken\nonder de snelbinders op erven en in boerderijen waar ik nooit eerder was\ngeweest. En dat terwijl ons dorp in die dagen toch een bescheiden omvang had\nvergeleken met het uit zijn voegen gebarsten forensenoord wat het in latere jaren\nis geworden.<\/p>\n\n\n\n<p>Veel leverde dat baantje niet op maar dat vond ik niet erg.\nHet was in die paar weken mooi weer en hele einden fietsen was ik wel gewend.\nBovendien was er altijd wel een adres bij waar je iets extra\u2019s voor de moeite\nkreeg: een glas limonade of een reep chocola. Voor de boekbinder was mijn inzet\nevenwel van levensbelang. Zelf slecht ter been en met iedere dag weer af te\nhandelen stapels inbindwerk kwam hij aan bezorging eenvoudigweg niet zijn toe\nen hij zag me na die twee weken dan ook met tranen in de ogen vertrekken.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoe de overige bewoners van de buurtschap toentertijd over\nmijn aanwezigheid in hun buurtje dachten heb ik nooit kunnen doorgronden.\nWanneer ik de werkplaats verliet om aan mijn zoveelste rondrit te beginnen zag\nik regelmatig vitrage achter ramen die uitzicht op het atelier boden, in de\nplooi vallen en ongetwijfeld zal men hebben vastgesteld dat ik niet in de Heer\nwas, want zoiets raakt ongemerkt toch snel bekend. Maar omdat op mijn gedrag\nniets viel aan te merken \u2013 ik groette iedereen die ik tegenkwam per slot van\nrekening beleefd ook al kreeg ik doorgaans slechts een droog knikje terug \u2013\nmoet men mij tot op zekere hoogte hebben getolereerd. Misschien ook kon men het\ntoch wel op prijs stellen dat zo\u2019n jong ventje de oude en manke boekbinder tot\nsteun was.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen ik onlangs weer eens het dorp bezocht waar ik mijn\njeugdjaren heb doorgebracht, besloot ik langs het buurtje te lopen. Misschien\ndat de boekbinder nog in leven was. Misschien ook zou hij zich mij als jeugdig\npersoneelslid nog herinneren. Na enig zoeken vond ik het huis waarachter de\nwerkplaats stond terug maar aan het eind van het pad was een hek geplaatst\nwaaraan een fors hangslot hing. Van doorlopen was geen sprake meer. Toen ik er\nzo naar stond te kijken dook er opeens een rijzige man voor me op. Hij droeg\neen bruine corduroy werkbroek met bretels en een flanellen overhemd met leren\nstukken op de ellenbogen. Er steeg een penetrante geur uit zijn kleding op van\nvochtig behang en beschimmeld tapijt. Hij schoof zijn pet wat naar achteren om\nmij beter te kunnen opnemen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Iets kwijt..?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik wees naar het huis. \u2018Ik meende dat achter dit huis de\nwerkplaats stond van de boekbinder.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Hij keek me argwanend aan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Vanwiezijdegijd\u2019reen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik noemde mijn achternaam. Iets in zijn hoofd begon te\nwerken. Ik zag dat aan de frons op zijn voorhoofd die langzaam steeds dieper\nwerd. Plotseling begon hij te knikken en er opende zich iets in zijn gezicht.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Was jouw vader niet bij het Rode Kruis?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Klopt,\u2019 zei ik, \u2018een jaar of dertig alles bij elkaar, denk\nik.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018En waar werkte hij?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Bij de Chamotte Unie, die steenfabriek, u weet wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Zijn gezicht sloot zich weer en er verscheen een lelijke\ntrek om zijn mond.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018De Chamotte? Dat was geen beste!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik moest denken aan de verhalen die ik wel eens gehoord had\nover de directie van het bedrijf die in de beginjaren dertig stakingen tegen de\nhoge werkdruk en het lage loon brak door bussen vol arbeiders uit andere\nplaatsen te halen. <\/p>\n\n\n\n<p>\u2018En voor wie kwam jij hier eigenlijk?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Ik kwam voor de oude boekbinder.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018De boekbinder? Die is al jaren geleden een zandwinkeltje\nbegonnen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik keek hem niet begrijpend aan maar dat bracht hem niet tot\nuitleg. Hij draaide zich zonder te groeten om en liep een zijsteegje. Op de\nhoek draaide hij zich nog even om.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zandwinkeltje, ja! Buiten het dorp! Hij keerde zijn rug\nnaar de Heer! Zoiets kan niet onbestraft blijven!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik bleef nog even verbouwereerd staan, toen draaide ik mij\nom en liep het pad terug naar de straat. Bij drie, vier ramen bewoog de vitrage\nnog even na.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vlakbij het dorp waar ik ben opgegroeid ligt een buurtschap waar het geloof in Onze Lieve Heer zo sterk is dat alle meisjes die er wonen op elkaar lijken. Niet dat ze daardoor per se lelijk zijn, verre van dat zelfs, maar in hun grijze rokjes en dito bloesjes zijn ze maar moeilijk uit elkaar &hellip; <a href=\"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/2025\/09\/25\/zandwinkel\/\" class=\"more-link\">Lees <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;Zandwinkel&#8221;<\/span> verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-3102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-columns","category-ed-bruinvis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3104,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3102\/revisions\/3104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}