Het is al laat en donker onder een bewolkte hemel wanneer ik\nde pont oploop. Slechts de boordlichten werpen een flauw schijnsel over het\ndek. Achter me zakt de slagboom omlaag en grommend zet het vaartuig zich in beweging.\nDe kabel zwiept af en toe angstwekkend hoog boven het water uit. De veerman\nblijft in zijn onverlichte stuurhut. Het is zijn laatste afvaart, hij heeft\nkennelijk geen zin om nog voor die ene passagier naar het dek af te dalen.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ik sta aan de reling en kijk uit over de rivier. Waar de katrol\nmet de klapperende kabel telkens boven de golven uitkomt, weerkaatst het\nbruisende water het beetje licht van de paar lampen aan boord. Aan de overzijde\nlonkt een rij straatlantaarns waarachter zich, nauwelijks zichtbaar, de heuvelrug\nverheft. Daartegenaan geplakt ligt de bergweg die slingerend omhoogvoert naar\nhet hoogste punt. Daar staat het landhuis waar ik op dit late uur moet zijn.<\/p>\n\n\n\n
Wanneer de pont de overzijde bereikt, schuurt de klep met\neen snerpend geluid over de keien. Misschien heeft zij daarboven op de heuvel dit\nkrijsen ook gehoord en weet ze dus dat ik eraan kom. Geluid draagt immers ver tegen\neen helling op. De slagboom gaat omhoog en langs de strakgespannen kabel die aan\neen betonnen pijler is bevestigd, loop ik tegen de afrit op. De veerweg is kort\nmaar daarna is het klimmen geblazen. Het zal een aanslag op mijn conditie zijn maar\nik weet dat het de inspanning waard is. <\/p>\n\n\n\n
Puffend en hijgend bereik ik na een half uur klimmen de doorgaande\nweg die evenwijdig aan de rivier boven over de heuvelrug loopt. Overdag is het\neen drukke verbinding tussen de stad en het buitengebied, maar op dit\nmiddernachtelijk uur is de straat uitgestorven. Niets beweegt, geen geluid is\nte horen. Ik loop de paar honderd meter die mij nog scheiden van de oprijlaan\nnaar het landhuis. Een statig ijzeren hek scheidt de laan van de straatweg. Doorgaans\ngaat het hek aan het einde van de middag dicht, maar nu staat het op een kier. Ik\nword verwacht, zoveel is duidelijk. Ik duw het hek wat verder open en sluit het\nachter me. Midden in het grind van de laan ligt over de gehele lengte een\ngeplaveid gedeelte van een halve meter breed, tweehonderd jaar geleden aangelegd\nom de paarden van de rijtuigen meer grip te geven.<\/p>\n\n\n\n
Wanneer ik halverwege ben breekt onverwachts het wolkendek\nopen en zijn opeens sterren en een smalle maansikkel te zien. Veel licht geven ze\nniet, maar als het landhuis na de bocht opdoemt, krijgt de pleisterlaag toch\niets van de zachtgele kleur die het huis overdag zijn karakteristieke sfeer\ngeeft.<\/p>\n\n\n\n
In het flauwe licht zie ik opeens iets bewegen bij de\nvoordeur. Zou ze me staan op te wachten? Maar als ik de paar treetjes naar de ingang\nbeklim, blijkt de deur op slot. Ik rammel wat aan de klink maar er gebeurt niets.\nDan maar achterom. Over het gras dat het huis omgeeft loop ik naar de\nachterzijde. Overdag is het uitzicht over de tuin en de daarachter in de diepte\nliggende uiterwaarden adembenemend, maar nu ontwaar ik slechts met moeite de\nstruiken en de ertussen opgestelde marmeren beelden. Tot mijn verrassing blijkt\nde serredeur wijd open te staan. Ik duw de vitrage opzij en stap de zaal binnen.\nHet zwart bronzen beeld dat voor me opduikt glanst ondanks het weinige licht\ndat binnenvalt. Het is een vrouwenfiguur, ontdaan van hoofd en armen en staat rijzig\nen elegant op een sokkel. \u2018Zigzag 76, 1995, brons, 160 cm, Eja Siepman van den Berg\u2019\nstaat op het koperen plaatje dat tegen de zijkant van het voetstuk is\nbevestigd. De laatste toevoeging lijkt me overbodig want het museum is in zijn\ngeheel gewijd aan deze toonaangevende beeldhouwster. Het gebeurt niet vaak dat\ner een permanente tentoonstelling is ingericht voor een nog levende kunstenaar,\nmaar Eja is die eer te beurt gevallen en veel van haar beelden, voornamelijk naakten,\nworden hier tot in lengte van dagen tentoongesteld. Hoewel het beeld dat voor\nme staat niet veel meer is dan een tors geven de ontbrekende lichaamsdelen vreemd\ngenoeg toch geen gevoel van gemis.<\/p>\n\n\n\n
Opeens hoor ik haar stem, dicht naast me. \u2018Het combineren\nvan dat abstracte met dat figuratieve inspireert me gewoon geweldig. Dat je het\nleven temt, zeg maar. Dat je de anatomie onderwerpt aan een heel strenge\nordening.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Ik haal diep adem. Haar hele creatieve leven heeft ze in\ndienst gesteld van deze vorm van beelden scheppen.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Krijg je dan toch niet af en toe de aanvechting om een\ncompleet beeld te maken?\u2019 vraag ik. \u2018Gewoon met hoofd en ledematen en een\ngezichtsuitdrukking?\u2019<\/p>\n\n\n\n
Het is even stil naast me en ik ben bang dat mijn vraag haar\nlichtelijk ge\u00ebrgerd heeft. Haar stem klinkt wat verder weg: \u2018Ik wil helemaal\ngeen emoties uitdrukken of oproepen. Hoofd en armen laat ik weg want die hebben\neen psychologische lading die ik er niet in wil. Wel het sensuele. Maar dat is\niets anders, dat zijn vorm-emoties. Een oppervlak vormgeven, dat vind ik op\nzichzelf al een heel warm iets. Verdere emoties mogen wat mij betreft mooi in\ntoom gehouden worden.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Ja, maar\u2019, breng ik in, \u2018veel beeldhouwers drukken met hun\nbeelden niet alleen hun eigen emoties uit, maar willen die toch juist\noverbrengen op de kijker. Wanhoop of juist hoop. Vreugde of verdriet, noem maar\nop. Bevrijdingsmonumenten bijvoorbeeld waarin figuren zijn vormgegeven die het\nleed, de woede of juist de opluchting weergeven, bedoel ik.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Haar stem klinkt opeens weer heel dichtbij, maar nu aan mijn\nandere zijde.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Ik voel me niet zo heel erg thuis in de figuratieve\nbeeldhouwkunst. En ik hoor ook niet bij die groep van de figuratieve abstractie\nwaar ik door bepaalde kunsthistorici nog wel eens toe wordt gerekend. Ik had al\nvroeg het idee dat ik nogal solo bezig was. Ik hoor dus niet bij een bepaald clubje\nmet een manifest ofzo.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Haar woorden overdenkend verlaat ik de zaal maar wanneer ik\nde gang inloop naar het volgende vertrek, gaat opeens met een oorverdovend\ngeloei het alarm af. Ik verstijf van schrik en zoek haastig het plafond af naar\ncamera\u2019s maar die zijn er niet. Wel sensoren, ze hangen in alle hoeken. Die zullen\nmijn beweging hebben gedetecteerd. Ik bevind me in een museum vol waardevolle kunstobjecten\nen ik besef dat het slechts een kwestie van minuten is voordat de politie\narriveert.<\/p>\n\n\n\n
Ik loop terug naar de serredeur en stap naar buiten, de\nvitrage duw ik weer op zijn plaats. Dan druk ik de deur voorzichtig in het slot.\nAchter de tuin loopt het bergpad weet ik van eerdere bezoeken en over het hek\nklimmen is een kleine moeite. Het pad voert omlaag richting rivier, daar zal ik\nop de eerste afvaart van de dag moeten wachten. Terwijl ik de tuin uitklim hoor\nik in de verte een sirene. Ik grinnik voor me heen. De politie zal het pand\ndoorzoeken maar constateren dat er niets beschadigd of vermist is. Met alle deuren\nin het slot zal de conclusie al snel luiden dat het alarm slechts een technische\nstoring betrof.<\/p>\n\n\n\n
Ik volg het pad naar beneden. In het oosten kleurt de hemel al lichtgrijs. De rivier voor me glanst in het eerste licht. Aan de overkant wacht me de waan van de dag, de tijdloze stilte van de naakten van Eja in het landhuis achter me op de berg staat daarmee in een niet te verwoorden contrast. Alsof daar, tussen al die uitgestalde beelden die er zo roerloos staan, dieper, echter wordt geleefd. <\/p>\n\n\n\n
Met dank aan \u2018De mens als uitgangspunt; Eja Siepman van den Berg\u2019, Stichting Het Depot, Wageningen, 2019.<\/em> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Het is al laat en donker onder een bewolkte hemel wanneer ik de pont oploop. Slechts de boordlichten werpen een flauw schijnsel over het dek. Achter me zakt de slagboom omlaag en grommend zet het vaartuig zich in beweging. De kabel zwiept af en toe angstwekkend hoog boven het water uit. De veerman blijft in … Lees “Dromen: De naakten van Eja”<\/span> verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-2753","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-columns","category-ed-bruinvis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2753"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2754,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions\/2754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}