De vrouw bij wie ik zojuist een kop koffie heb besteld, staat\nopeens vlak voor me. Ze lijkt uit het niets opgedoken en nu ze daar zo staat,\nmet dat dienblaadje als een sabel voor zich uitgestoken, schrik ik. Maar ik\nschrik nog meer als ze zich voorover buigt en het kopje naar mij toeschuift.\nDie gebogen houding, die scherpe, bijna haakse neus, dat terugwijkende\nvoorhoofd boven die pinnige ogen! Ritskemoei, schiet het door me heen, een\nnakomelinge van Ritskemoei! In het schemerlicht bij de bar zojuist heb ik haar niet\ngoed kunnen zien, maar nu ze hier in het licht bij het raam staat, is de\ngelijkenis frappant!<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Toen ik een klein uur geleden van het strand kwam en het\ndorp binnenliep, was me het beeld van de beruchte jutster meteen opgevallen.\nHet staat in een minuscuul plantsoentje dicht aan de weg. Op een granieten\nsokkel, de voeten in muilen gestoken die bij de punten omhoog krullen, staat ze\ngebogen in de wind, een fladderende cape om haar knokige lijf. In de ene hand houdt\nze een knoestige stok waarmee ze zich staande houdt in de stormwind, in de\nandere hand de lantaarn waarmee ze de schepen naar het eiland lokte. Die schepen\nliepen zich vervolgens vast op de zandbanken voor de kust en werden daar door\nde beukende golven stukgeslagen. Ritskemoei was dan de eerste die zich meester\nmaakte van de op het strand aangespoelde bezittingen.<\/p>\n\n\n\n
Even zwijgend als het beeld in het parkje, verdwijnt de\nserveerster weer in de schemer achter de bar. De koffie blijkt lauw. Lauwe\nkoffie en een in het duister gehulde bar, een eigenaardige vorm van\nenergiebesparing houden ze er hier op na. Ik drink het kopje in een paar teugen\nleeg, betaal haar en voel haar ogen in mijn rug prikken als ik de zaak verlaat.<\/p>\n\n\n\n
Het loopt tegen het einde van de middag wanneer ik de\nvolgende dag na een wandeling door de duinen, bij de begraafplaats van het dorp\nuitkom. Het met een laag muurtje omgeven terrein ligt wat hoger dan het\nomliggende veld en de door de straffe westenwind gebogen bomen lijken de\npermanente strijd van de eilandbewoners tegen de elementen ook na hun dood te willen\nonderstrepen. Ik loop het hek door en wordt getroffen door de rijen verweerde\nzerken, overal zit het korstmos dik op. De meeste graven dateren uit de 19e<\/sup>\neeuw, slechts op een enkele plek ligt een recentere steen. <\/p>\n\n\n\n Net als ik me voorover buig om de graftekst boven de laatste\nrustplaats van een commandeur te ontcijferen, een walvisvaarder in dit geval,\nhoor ik een licht geruis naast me. Ik kijk op en daar staat ze, de serveerster\nvan gisteren! Haar openhangende mantel wappert in de wind en contrasteert hevig\nmet de rust die dit terrein ondanks de harde wind uitademt. In haar hand houdt\nze wat tuingereedschap. Bij wijze van groet knikt ze me kort toe.<\/p>\n\n\n\n \u2018Mijn over-overgrootvader\u2019, zegt ze, terwijl ze met een\nschepje naar de zerk voor me wijst. \u2018Verdronken in de Barentszzee.\u2019<\/p>\n\n\n\n Ik kom overeind.<\/p>\n\n\n\n \u2018Het zal het lot van menig eilandbewoner zijn geweest in die\njaren, vermoed ik.\u2019<\/p>\n\n\n\n Opnieuw knikt ze kort.<\/p>\n\n\n\n \u2018En niet alleen in die jaren\u2019, zegt ze.<\/p>\n\n\n\n We lopen samen in de richting van de uitgang. Bij het\nlijkenhuisje spoelt ze het gereedschap af.<\/p>\n\n\n\n \u2018Weet u\u2019, zegt ze plotseling. \u2018Vroeger kon ik er nooit over\npraten. Maar sinds ik hier de graven verzorg van een paar ooms en tantes gaat\nhet makkelijker. Mijn ouders zijn namelijk ook op zee gebleven. Tien jaar\nterug. Ze hadden een zeiljacht en wilden een trip naar Schotland maken. Er was\nslecht weer voorspeld en ik had ze nog zo gewaarschuwd. Maar ze gingen toch. Al\neen paar mijl uit de kust sloeg de boot om. Ze zijn nooit gevonden.\u2019<\/p>\n\n\n\n Ze zwijgt even en tuurt naar het westen waar de zon al laag boven\nde horizon hangt.\n\n\n\n\u2018Ik heb nog wekenlang iedere dag het strand afgezocht, maar nooit iets\nvan hen of van de boot gevonden. Raar toch, vindt u ook niet..?\u2019\n\n\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" De vrouw bij wie ik zojuist een kop koffie heb besteld, staat opeens vlak voor me. Ze lijkt uit het niets opgedoken en nu ze daar zo staat, met dat dienblaadje als een sabel voor zich uitgestoken, schrik ik. Maar ik schrik nog meer als ze zich voorover buigt en het kopje naar mij toeschuift. … Lees “Ritskemoei”<\/span> verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-2117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-columns","category-ed-bruinvis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2118,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2117\/revisions\/2118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}