{"id":2051,"date":"2011-07-11T11:34:04","date_gmt":"2011-07-11T09:34:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/?p=2051"},"modified":"2020-10-05T11:34:49","modified_gmt":"2020-10-05T09:34:49","slug":"jongensdroom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/2011\/07\/11\/jongensdroom\/","title":{"rendered":"Jongensdroom"},"content":{"rendered":"\n<p>Een jeugddroom kan een mens een leven lang parten spelen.<\/p>\n\n\n\n<p>Zo moest ik van de week in Soesterberg zijn, een dorp dat na\nde sluiting van de vliegbasis ook in een droomtoestand lijkt te zijn geraakt.<\/p>\n\n\n\n<p>Het was rustig zomerweer en ik besloot om na gedane arbeid\neen bezoek te brengen aan het Militair Luchtvaartmuseum dat een eindje buiten\nhet dorp ligt. Het is geen museum in de klassieke zin van het woord, maar een\nverzameling loodsen en opslagdepots op een voormalig kazerneterrein. Tussen de\ngebouwtjes in staan een paar straaljagers die de Amerikanen bij hun vertrek van\nde basis vergeten zijn mee te nemen en je kunt er op een terras een kop koffie\ndrinken. Entree hoef je er niet te betalen, als je maar wat koopt in het\nwinkeltje dat volgepakt staat met bouwdozen en luchtvaartboeken.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>In een tweetal grotere loodsen staan zo\u2019n beetje alle\nvliegtuigen opgesteld waar de krijgsmacht ooit mee gevlogen heeft. Ze zijn\nvoorzien van een frisse laag verf, maar staan er toch wat verloren bij. Alsof\nze liever in een luchtgevecht ten onder waren gegaan dan nu hier op de grond\nhun oude dag te moeten slijten.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u00e9n gebouwtje trok meteen mijn aandacht. Het leek met zijn\nbetonnen muren en dito dak op een munitiedepot, maar er klonken geluiden uit op\nvan startende straaljagers en op luidsprekerniveau gevoerde conversatie met de\nverkeerstoren. Binnen was het schemerdonker. Alleen opflikkerende beeldschermen\nen led-lampjes wierpen een flets licht op bedieningspanelen, ijzeren trapjes en\ncockpitinterieurs. Bij een van de opstellingen stond een man in uniform. Hij\nhielp net een jongetje van een jaar of tien uit een cockpit klimmen en &#8211; menend\ndat ik op mijn beurt stond te wachten &#8211; gebaarde me plaats te nemen. Ik durfde uit\ngoed fatsoen niet te weigeren en hees me in de cockpit waar ik me op de\nvliegerstoel liet zakken.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Uw voeten op de pedalen en licht achterover leunen!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Hij liep naar een paneel achter de cockpit en drukte wat\ntoetsen in. Voor me floepte een scherm aan en ergens onder me klonk het geluid\nvan een stofzuiger.<\/p>\n\n\n\n<p>De man kwam weer het trapje op en wees met een laserpen naar\nhet scherm.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zoals u ziet staan we aan het begin van de startbaan. De\nstick links van u is de gashendel, die noemen we de throttle. De hendel rechts\nvan u is de stuurknuppel. Daar zitten allemaal knopjes op waar u niet aan moet\nkomen. Gewoon losjes vasthouden, dat is alles. Klaar?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Roger\u2019, antwoordde ik, want dat had ik een piloot wel eens\nop tv horen zeggen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Prima, dan gooi ik hem van zijn remmen af. Vol gas geven\nnu, de throttle helemaal naar voren duwen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik drukte de gashendel zo ver mogelijk van me af. Het geluid\nonder me zwol aan en het beeld voor me veranderde. Eerst nog langzaam, maar\ntoen steeds sneller. Het leek of het asfalt van de baan onder me door schoot.\nDe man liet het rode lampje van zijn laserpen over het scherm dansen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Als we bij die streep daar komen trekt u de stuurknuppel\nnaar achteren en komen we los van de grond. Ja, nu!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik trok aan de stuurknuppel en het beeld veranderde drastisch.\nHet geprojecteerde landschap schoot weg en opeens leek ik midden in de wolken\nte zitten.<\/p>\n\n\n\n<p>Boven het geloei van de stofzuiger klonk de stem van de man\nnaast me.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018De gashendel terugbrengen in halve stand en het toestel\nstabiel houden. Zo, ja. We gaan nu een circuit vliegen. Waar u in dit stadium\nalleen maar op hoeft te letten zijn koers, hoogte, snelheid en de stand van het\ntoestel. De belangrijkste instrumenten worden op die doorzichtige plaat voor u\ngeprojecteerd, ziet u wel? Dat heet bij een F-16 de head-up display, kortweg de\nhud. U zit nu bijvoorbeeld te hoog en de neus van het toestel moet omlaag\ntotdat dat vliegtuigsymbooltje precies tussen die twee streepjes in komt te\nzitten. Zak maar naar drieduizend voet.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik drukte de stuurknuppel naar voren en kreeg opeens de\nhorizon in beeld, daaronder schoven weilanden, bossen en dorpjes voorbij.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Nu naar links. U moet dat circuit op het scherm blijven\nvolgen. En u zit nog steeds te hoog!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik begon het een beetje benauwd te krijgen. En te hoog, \u00e9n\nnaar links laten hellen \u00e9n op het circuit blijven letten\u2026 Ik trok de\nstuurknuppel iets naar links maar meteen kantelde de horizon een halve slag.\nDat leek me teveel van het goede en ik drukte de stuurknuppel weer wat terug,\nmaar nu draaide opeens het hele landschap om zijn as. De hoogtemeter tolde en\nik zag landerijen beneden me wel erg snel dichterbij komen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Trek recht die kist!\u2019, riep de man naast me. \u2018U moet de\nhorizon in beeld krijgen! U stuurt hem nu naar de grond! En niet aan de\ngashendel komen! Laten staan in die stand!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik trok de stuurknuppel naar achteren, maar had niet het\nidee dat er iets gebeurde.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Trek hem recht!\u2019, riep de man nu harder en boog zich over\nme heen naar de stuurknuppel. Maar dat liet ik toch niet toe. Hij had misschien\nzijn hele leven al kunnen vliegen, nu was het voor \u00e9\u00e9n keertje mijn beurt.<\/p>\n\n\n\n<p>Opeens kwam er een mechanische vrouwenstem uit een van de\nspeakertjes tegenover me: \u2018Pull up! Pull up! Pull up!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Dat hielp. Ik trok de stuurknuppel uit alle macht naar achteren\nen uit de wirwar aan bossen en weilanden verscheen opeens een horizon. Ik\nbracht het toestel weer in horizontale stand maar had geen idee waar ik was. Ik\nmoest een circuit vliegen had de instructeur gezegd, maar welk circuit was dat\neigenlijk? Als in een droom herinnerde ik me weer de sfeer van veertig jaar\ngeleden toen ik als middelbare scholier de test voor jachtvlieger onderging.\nWas dat toen ook niet in Soesterberg geweest? En was dat toen ook al niet zo\u2019n\nsituatie waarin ik probeerde om allerlei dingen tegelijk te doen en ik op een\ngegeven moment niet meer wist wat nu precies en in welke volgorde? De man naast\nme zuchtte diep.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Nou, dat was op het nippertje! Volgt u die lijn maar naar\ndat rondje rechts, dat is een vliegveld. Daar gaan we landen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Het rode puntje van zijn pen bleef gericht staan op een\ncirkeltje op het display en ik koerste het toestel erheen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Ok\u00e9, nu langzaam dalen naar duizend voet. Iets rechts\naanhouden. Iets verder. Nog iets verder\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Uit het landschap voor me verscheen een donkere streep met\neen stippellijn in het midden.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zakken naar driehonderd voet. U moet ruim voor de baan\nuitkomen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik probeerde zijn aanwijzingen zo beheerst mogelijk uit te\nvoeren, maar zag de landingsbaan toch plotseling rechts van me.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018U zit nu naast de baan. En u zit te laag! Omhoog met die\nkist!\u2019, hoorde ik de man weer naast me.<\/p>\n\n\n\n<p>Ik trok de stuurknuppel weer wat naar achteren, maar opnieuw\nleek het toestel niet te willen reageren.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Optrekken!\u2019, riep de man en ik hoorde paniek in zijn stem.\nMaar het hielp niet meer. Sparrenbomen waar ik eerst nog overheen keek kwamen\nnu in duizelingwekkende vaart recht op me af. En opeens was er ook weer die\nvrouwenstem. Ook zij leek in paniek te zijn geraakt: \u2018Altitude! Altitude!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Maar het was te laat. De sparren verwerden tot een abstract\nschilderij van groen en bruin en meteen daarna sloeg het scherm op zwart. De\nman kwam zuchtend overeind en daalde hoofdschuddend het ijzeren trapje af. Ik\nbesloot hem maar te volgen en hees me uit de cockpit. Beneden stonden wat\njongens en een enkel meisje in de rij zwijgend naar ons te kijken. De man liep\nnaar het bedieningspaneel en schakelde de computer uit. Met een zakdoek over\nzijn voorhoofd wrijvend kwam hij weer tevoorschijn en liet zich op een van de\nijzeren treetjes van het platform zinken. Hij snoot luidruchtig zijn neus en\nhief toen zijn hoofd op.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Weet u hoeveel crashes er alleen al vanochtend zijn\ngeweest, mijnheer?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Geen idee\u2019, antwoordde ik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zes! U bent de zesde vandaag die zijn toestel de grond in\nheeft geboord.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Ik wilde inbrengen dat het maar een spelletje was, maar dat\nleek me gezien zijn functie toch wat ongepast. De kinderen en hun meegekomen\nouders stonden er een beetje bedremmeld bij. Ze leken opeens niet zo veel zin\nmeer te hebben om ook in die cockpit te klimmen. De man schudde wanhopig zijn\nhoofd.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zes toestellen naar de sodemieter. En weet u wel hoeveel\n\u00e9\u00e9n zo\u2019n ding kost?\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Een jeugddroom kan een mens een leven lang parten spelen. Zo moest ik van de week in Soesterberg zijn, een dorp dat na de sluiting van de vliegbasis ook in een droomtoestand lijkt te zijn geraakt. Het was rustig zomerweer en ik besloot om na gedane arbeid een bezoek te brengen aan het Militair Luchtvaartmuseum &hellip; <a href=\"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/2011\/07\/11\/jongensdroom\/\" class=\"more-link\">Lees <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;Jongensdroom&#8221;<\/span> verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-2051","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-columns","category-ed-bruinvis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2052,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions\/2052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunstencultuurkaart.nl\/arnhem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}