Sms't

Geschreven door Hester Macrander maandag 18 september 2006 20:55

U leest deze column, dus u bent niet laaggeletterd. U hoeft zich er niet meer om te voelen dan iemand die dit niet kan lezen. Zult u ook niet zo gauw doen, maar andersom... Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven niet minder intelligent zijn dan u en ik. Ze hebben het domweg niet geleerd. Deze mensen voelen zich echter wel dom, omdat het belang wat aan taal gehecht wordt in onze maatschappij enorm is. Ze schamen zich dus kapot. Dat gevoel van schaamte overkwam mij vorige week vrijdag ook, op de Internationale Dag van de Alfabetisering.

Ik nam -als bekende Gelderlander- deel aan een dictee georganiseerd door het ROC Rijn-Ijssel in het kader van de alfabetiseringsdag. Ik bleek niet te weten dat je elektricien met een -k schrijft. Ik schreef: electricien. Bij cosmetica kwam die -k weer niet van pas, daar schreef ik ‘kosmetica’. ‘Kopij’ had ik ook fout, ik schreef: ‘copij’. Vijftien fout, niet eens goed genoeg voor een gedeelde derde plaats. Roemloos ging ik, columnist van de Gelderlander, bovendien gekwalificeerd docent Nederlands, ten onder.

Maar: ik durfde tenminste in het openbaar op mijn bek te gaan! Veel bekende Gelderlanders waren benaderd, om aldus te helpen aandacht op dit alfabetiseringsprobleem te vestigen, maar evenzoveel wilden er niet mee doen, of wilden op voorhand weten of de uitkomsten openbaar gemaakt zouden worden. Stel je voor dat de burgers zouden weten dat publieke personen de Nederlandse spelling óók niet beheersen. Vorige week vrijdag ontdekte ik dus dat iedereen de angst deelt om door de mand te vallen. Dat was voor mij de winst.

Verder had ik het dictee natuurlijk wel graag gewonnen (12 fout), omdat ik nu eenmaal graag win, maar eigenlijk heb ik zo mijn eigen opvattingen over spelling. Het belang wat er aan gehecht wordt, is veel te groot. Dat maakt alleen maar dat mensen bang worden om fouten te maken. Van mij mag electricien, kosmetica en copij: ik begrijp wat er bedoeld wordt, bovendien corrigeert mijn spellingchecker dat. Dit soort spelling wordt trouwens voortdurend veranderd. Een paar jaar geleden mochten een aantal woorden met een –k, vervolgens werd dat weer teruggedraaid. Nu weet ik het niet meer! Ik ben voor vernieuwing: meer schrijven zoals je het hoort, of dat meerdere mogelijkheden naast elkaar mogen bestaan. Dus buro, in plaats van bureau. Kopij èn copij.

Idioot zijn de regels omtrent tussenstreepjes. Modebiënnale is één woord, ik zette er in het dictee een streepje tussen. E-mailen moet weer wel met een streepje. En wat dacht u van: ‘... als je een bericht sms’t...’ Dat moet met komma -t! De regel is dat Engelse werkwoorden op Nederlandse wijze vervoegd worden. Dus je schrijft: ‘Ik heb jou ge-e-maild’. (Twee streepjes (!) en niet: ge-e-mailed op z’n Engels. Daarom dacht ik dus: smst, met de -t eraan vast. Waar komt die komma vandaan? Onzin!

Als ik mijn dictee nogmaals nakijk kom ik op drie fouten die er wellicht toe doen: te allen tijde, megacatastrofes en blocnoteje. Ik had: ten allen tijde, mega-catastrophes en blocnootje. Nog peanuts. De werkwoordsspelling had ik goed, op sms’t na dan.

Ik heb aangeboden volgend jaar het dictee voor deze dag te maken. En dan maak ik er één met spelling die er toe doet. Niets met streepjes en c’s of k’s. Maar: ‘Het geschiedde in die dagen dat...’ Als je dan schrijft: ‘Het geschiede...’, dan heb je echt een fout. Hoewel, wie gebruikt dat woord nog?

Plaats een reactie