Transformatie – geen troost

Geschreven door Petra Else Jekel donderdag 04 december 2008 21:39

Ver van huis kreeg je tenslotte heimwee ook al was je overtuigd en vol verwachting weggelopen, nam je aanvankelijk niet de moeite toe te laten wat dat achtergrondverdriet dan was en wat daarvan de bron en uiteindelijke oorzaak was. De grond die je verlaten had lag braak als een open wond in het landschap en wachtte winters lang tot iets van ondergrondse beweeglijkheid ontstond.

Een van die winters, die aan het eind van het jaar 2000, bevatte de lange en fameuze poëzienacht in Lux. Frank Tazelaar, directeur van het inmiddels rijksgesubsidieerde literair productiehuis De Wintertuin te Nijmegen, kwam bij wijze van aankondiging van je optreden met ’n geintje op de proppen over je tijdelijk heimkeer. Na ’t stukje cabaret deed je ’n stukje poëzie gechoreografeerd op live gemixte klanken. Een mooie act, meespelend maar met tijdelijk effect. Maar nu ben je dan echt van poëziestad Groningen na tien jaar weer terug naar Stadsregio Arnhem Nijmegen verhuisd. Niet voor nog meer cabaret of pathetiek in zijn meer pejoratieve betekenis maar voor een eigen leven.

Dit jaar wilde De Wintertuin nadenken over Faust en verwante thematiek en je ging kijken. Dokter Faust leefde op de grens van vijftiende en zestiende eeuw, was hongerig naar kennis van leven en dood en verkocht daarvoor zijn ziel aan duivel Mephisto. De weinige levensfeiten die over hem zijn overgeleverd, leidden desalniettemin eeuwen later tot een stroom aan toneelstukken en romans zoals die van Goethe op de grens van de achttiende en negentiende eeuw.

Connie Palmen zegt op een van de literaire avonden: je verkoopt je ziel al als je schrijver wordt en je verkoopt de essentie van je vrouwelijke identiteit voor die keuze eveneens. En Thomas Rosenboom: het is het psychologische fenomeen van iets wensen dat aan werkelijk geluk niet bijdraagt. Oek de Jong de dag erna: het aanboren van steeds nieuwe lagen, het uitklappen van een verhaalmoment in de tijd is mijn werkmethode, bewustwording is het doel en de snelheid van het schrijven na een lange tijd van innerlijk opladen garandeert een frisse stijl. Je denkt: verhalen, beelden. Tenslotte rijst een verlangen in je. Naar beweeglijkheid.

Nee je wilt je ziel niet verkopen aan de duivel. Je bent onderweg gegaan om uit te vinden waar je dat in feite al had gedaan om daaruit bevrijd te raken, jezelf door bewustwording van de modder die je tot de lippen staat uiteindelijk te laten bovendrijven. Nee je wilt je vrouwelijkheid niet wegsmeißen. Zó kun je ook heus wel schrijven – kijk maar hier. Dát is je verhuizingsdrive: transformatie. Alle angst en woede komt uit je omhoog als uit een verstopte bron die plots begint te spuiten – niets helpt tegen die orgastische reflex. Er is geen troost. De rivier spoelt alle resten westwaarts weg naar open zee.

Je maakt je aantekeningen in de theaternacht van de wintertuin blind, krabbelt op de tast je sores neer over hoe aanmatigend het eigenlijk is te denken te kunnen en te willen schrijven. En je moet weer langs die mephistoman voor je de literaire arena betreedt, je moet langs die verliefdheid om bij je verlangen te kunnen komen, voorbij de verleidingen om je bij jezelf te voegen. Je doet of het normaal is dat je niet goed snik bent en verlangt steeds dieper terug naar huis. Dat is een methode en vanuit die diepte komt een antwoord op – dat is wat zeker is. Doorschrijven.

Maar wortel nou eens hier, in dit landschap, in deze schijnbaar gewone taal die geen dialect is of status geeft maar wel de bron is van een eigenheid die alleen maar hier kan zijn. Hier. Bij mij. En om je te helpen en omdat literatuur in het Arnhemse openbare leven een minder ontwikkelde cultuurpoot lijkt dan andere kunstsectoren en dan in Nijmegen het geval is, heb ik alvast het Schrijvers Platform Arnhem voor je opgericht.

Zo er al iets bestaat als zintuiglijkheid en lichamelijkheid in de poëzie, dan vinden we die wel in de gedichten van Petra Else Jekel. Adrie Krijgsman op Poezieweb

... zeer poëtisch proza. Veel spijt en seks, gelardeerd met religieuze elementen. Corrie Boin op haar Volkakrantblog

Er wordt geen wereld beschreven, maar er wordt er eentje geschreven. Ronald Ohlsen in Verakrant

Plaats een reactie