Een stukje Indië aan de Huissensestraat

Geschreven door Martin Pieterse zondag 18 januari 2009 23:42

Binnenkort wordt het rijtje oude portiekflats aan de Huissensestraat gesloopt. Het zijn uitgeleefde karkassen, die niet meer voldoen aan de huidige wooneisen. Na een halve eeuw vond de woningbouwvereniging het welletjes, en terecht. Wat velen niet meer weten, is dat met de sloop van deze flats in de wijk Malburgen een tastbaar stukje Indische geschiedenis in Arnhem verloren gaat.

Het gaat om het rijtje flats vanaf de Zuringstraat tot aan de eindhalte van buslijn 3, waar de Huissensestraat destijds overging in de Huissenseweg. Toen de woningen halverwege de jaren vijftig werden opgeleverd, was er zojuist een golf immigranten uit Indonesië gearriveerd. Het waren Indische mensen met een Nederlandse achtergrond, die door Soekarno waren gedwongen om een definitieve keuze te maken voor een ‘moederland’ dat velen nog nooit hadden gezien. Vanaf de boot werden enige honderden van hen linea recta naar de Huissensestraat in Arnhem overgebracht.

De slecht geïsoleerde en gehorige flatwoninkjes waren niet best, maar het scheelde dat men onder elkaar was. In de flats woonden verder geen ‘totoks’, geen Hollanders, alleen Indische mensen. Samen wennen gaf houvast. Natuurlijk werd er Nederlands met de kinderen gesproken, want de Indische Nederlanders wilden zo snel mogelijk integreren. Maar af en toe floepte er wel eens wat Maleis uit, adoe sajang!

Het was niet makkelijk wennen in het koude Malburgen. De kolenhaard stond de hele winter roodgloeiend, en de kinderen werden met glazen Roosvicee en vele lepels hoestsiroop door het barre klimaat geloodst. Er werden bruine boterhammen met kaas gegeten, maar ook rijst met heel veel eigengemaakte sambal. In de trappenhuizen rook het naar trassie. Vrijdag kwam de visboer langs de deur. Dan liepen vrouwen in sarong en kabaatje gezellig samen op, om in de viskar een lekker stukje vis uit te zoeken.

Soms woonden verschillende generaties samen: gezinnen met kinderen, oude oma’s en ongehuwde ooms, soms wel zes of zeven mensen in één piepklein woninkje. De kinderen pasten zich snel aan en gingen hun eigen weg. De Hollandse meisjes vonden de Indische jongens wel leuk: altijd modieus gekleed, en gek op muziek en op snelle brommers. En Hollandse jongens vonden die donkere meisjes heel exotisch.

Aan het einde van de jaren zestig begonnen de Indische gezinnen hun krappe woonomstandigheden te ontgroeien. Ze kochten een huis elders in hun nieuwe moederland, en verlieten de Huissensestraat. De woningbouwvereniging zette ‘totoks’ en nieuwe immigranten in de flatjes, mensen die dikwijls niet zo braaf en oppassend waren als de vroegere Indische huurders. De portiekflats raakten in verval, ondanks de eeuwige rozenperkjes voor de deur. En nu gaan ze dus tegen de vlakte.

Er komt vast geen monument voor de Indische Nederlanders die hier ooit woonden. Laat dit stuk daarom een soort geschreven monument zijn: voor mijn vriendje Dennis en zijn broertje David, voor de stokoude oma Van Seventer, voor de familie Hoekwater, voor meneer en mevrouw Snel, voor Alphons en Nico, voor Lily ( die je geen Lily mocht noemen) en voor al die andere Indische Nederlanders die hun leven in ons kikkerland begonnen in een tochtig flatje aan de Huissensestraat.

Plaats een reactie